GHEE JIJ AL?
Zoals je weet was ik vorige week bij Ekoplaza voor acaïpoeder en zag potjes Ghee. Say What? Ik kon mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen en heb meteen maar een potje mee genomen. Ghee – spreek je uit als ghie – is de ayurvedische Indiase versie van geklaarde boter, dus boter waar alle vaste bestanddelen en het water uit zijn gehaald. Daar wordt het o.a. al duizenden jaren gebruikt ter bevordering van de spijsvertering. Deze boter behoort in het rijtje van ‘gezonde’ vetten zoals kokos-, extra virgine olijf-, hennep- en lijnzaadolie. Ghee helpt je lichaam met de opname van (de in vet oplosbare) vitaminen A, D, E en K en bevat essentiële vetzuren als boterzuur. Het heeft een hoge verbrandingstemperatuur (ca. 250 graden), waardoor het ideaal is om in te bakken. Maar je kan het ook op je brood smeren – ruikt en smaakt naar nootachtige roomboter. Wil je meer weten, lees dan even verder.
Zoals je misschien al weet is roomboter een natuurlijk product en veel beter dan (plantaardige) margarine. Margarine wordt namelijk gemaakt gemaakt van plantaardige oliën die worden gehard. Tijdens dat proces ontstaan er transvetten die schadelijk zijn voor ons lichaam. Zodra ze ons lichaam binnenkomen, wordt ons immuunsysteem te veel belast. Roomboter bevat ook een heel klein percentage transvetten, maar dat zijn transvetten die van nature in vlees en zuivelproducten voorkomen. Ze zijn veel minder slecht voor onze gezondheid dan die zijn ontstaan tijdens het hardingsproces van plantaardige oliën.
Ghee is geklaarde (room)boter – maar nog langer verhit waardoor ook al het water is verdampt – en bevat geen eiwitten zoals caseïne, lactose (melksuiker) en andere bestanddelen meer. Het vet is hierdoor ook geschikt voor mensen met een koemelkallergie of lactose-intolerantie. Verder heeft geklaarde boter een hoger kookpunt, waarbij geen schadelijke stoffen vrijkomen en het is veel langer (buiten de koelkast) houdbaar. Ghee is ideaal om in te bakken en braden en dat is een belangrijk voordeel ten opzichte van (room)boter of olijfolie. Want als je deze te sterk verhit, kan het verbranden en komen er vrije radicalen vrij, die niet goed voor je zijn. Bovendien verdwijnen alle gezondheidsvoordelen van olijfolie bij hoge verhitting. Bij geklaarde boter/Ghee heb je daar geen last van, vanwege het hogere kookpunt. Een extra eigenschap van Ghee is dat het een cholesterol-verlagende werking heeft. Verder is het goed voor je huid, je nagels en je darmstelsel. Veel mensen die allergisch of intolerant zijn voor boter kunnen wel tegen Ghee of geklaarde boter. En net als kokosolie heeft het een reinigende werking op je darmen en lever, want de gifstoffen binden zich aan vetten.
Oh ja, nog een tip: als je last hebt van constipatie, neem dan dagelijks op je nuchtere maag gedurende een paar weken 1 theelepel Ghee. Drink of eet pas 20 minuten later zodat het zijn werking in je lichaam kan doen. Moet eerlijk zeggen dat hier niet blij van zou worden, maar als het je helpt?!?
En wil je zelf Ghee maken? Dat doe je zo: de verse roomboter verhit je langzaam op het vuur. De boter gaat borrelen en er ontstaat een wittig schuimlaagje. Dit schuimlaagje is bezinksel van caseïne en zouten en verwijder je met een lepel. Nu heb je geklaarde boter, maar voor Ghee moet je nog een stapje verder gaan. Haal de pan niet van het vuur, maar laat de boter nog circa 20 minuten verder verwarmen op een heel laag pitje. Het water in de boter verdampt, kleurt iets donkerder en er komt damp omhoog. Roer af en toe om te voorkomen dat de achtergebleven eiwitdeeltjes verbranden. Stopt het dampen? Dan heb je puur botervet over: Ghee! Haal de pan van het vuur en giet de gesmolten boter door een kaasdoek of koffiefilter in een gesteriliseerde pot. De Ghee kan je ruim een jaar in de koelkast bewaren; buiten de koelkast blijft het circa drie maanden goed. Of je koopt gewoon een potje biologische Ghee 😉
